Sterowniki rolet STR

Raz na górze, raz na dole.
   

     Dla bezpieczeństwa własnego i swoich bliskich instalujemy w budynkach mieszkalnych i domach rolety zewnętrzne na drzwiach i oknach. Chronią nasze mieszkanie przed wścibskimi oczami sąsiadów, silnymi burzami i huraganami oraz, co najistotniejsze, przed włamaniem. Coraz częściej dla własnej wygody montowane są rolety elektryczne poruszane wbudowanym w kasetę rolety silnikiem niewielkiej mocy. Do uruchomienia i sterowania taką roletą potrzebne są odpowiednie urządzenia. Na rynku jest wiele rozwiązań, od zwykłych włączników naściennych po wyrafinowane systemy „inteligentnego domu”. Proponowane przez firmę F&F sterowniki są niedrogie, a umożliwiają stworzenie układu pełnej automatyki rolet w całym obiekcie.
  

    Sterowniki STR przeznaczone są do sterowania rolet (góra-dół) lub innych obiektów (np. bramy) napędzanych silnikiem elektrycznym jednofazowym prądu zmiennego. Pojedynczy sterownik może pracować jako urządzenie samodzielne (przeznaczone do otwierania/zamykania jednej rolety), jak również umożliwia łączenie sterowników w grupy umożliwiające centralne sterowanie wieloma roletami. Jest to możliwe dzięki impulsowemu charakterowi wejść sterujących, tzn. sterownik uruchamia roletę po otrzymaniu rozkazu, jakim jest impuls napięciowy wyzwalany za pomocą włącznika chwilowego (dzwonkowego). Każdy sterownik posiada grupę wejść sterowania lokalnego oraz grupę wejść sterowania centralnego. Podanie impulsu sterującego na odpowiednie wejście determinuje określoną reakcję sterownika zgodną z opisem tego wejścia. Sterowanie lokalne to podłączona grupa przycisków sterująca jedną roletą. Naciśnięcie przycisku lokalnego powoduje uruchomienie rolety w zadanym kierunku. Sterowanie centralne jest to wspólna dla wielu sterowników (minimum dwa) podłączona grupa przycisków sterująca wszystkimi roletami będącymi w układzie sterowania centralnego. Układ taki pozwala na zamykanie lub otwieranie wszystkich rolet połączonych w grupę za pomocą tylko jednego przycisku, np. umiejscowionego przy wyjściu głównym z domu.
      Ze względu na typ wejścia sterowania lokalnego wyróżniamy dwie wersje STR: „jednoprzyciskowe” i „dwuprzyciskowe” (wykonanie na szynę 35mm oraz do montażu natynkowego lub bezpośrednio w kasecie rolety). W „jednoprzyciskowych” sterowanie lokalne rolet odbywa się za pomocą podłączonego tylko jednego przycisku. Każde naciśnięcie klawisza powoduje pełny ruch rolety aż do jej zamknięcia (lub otwarcia). Kolejny impuls powoduje ruch w przeciwnym kierunku. W „dwuprzyciskowych” mamy oddzielne przyciski dla ruchu w górę i w dół. Naciśnięcie odpowiedniego przycisku lokalnego powoduje załączenie rolety na ruch w zadanym  kierunku. Jeżeli roleta znajduje się już w ruchu, to naciśnięcie przycisku sterowania lokalnego spowoduje zatrzymanie rolety (okna przysłonięte do połowy). Ponowne naciśnięcie wybranego przycisku uruchamia roletę w wybranym kierunku. Inaczej jest dla wersji „jednoprzyciskowej”. Tu mamy jeden przycisk bez wyboru kierunku. Dlatego po zatrzymaniu,  ponowne naciśnięcie przycisku lokalnego powoduje ruch rolety w przeciwnym kierunku. Naciśnięcie przycisku sterowania centralnego powoduje załączenie rolet na ruch w zadanym kierunku. Jeżeli jedna z rolet wykonuje już ruch w tym samym kierunku, to będzie on dalej kontynuowany. W przypadku, gdy wykonuje ruch  w kierunku przeciwnym, to roleta najpierw zostanie zatrzymana, a następnie załączona w kierunku wynikającym z rozkazu podanego na wejście centralne. Zatrzymanie rolet nastąpi dopiero po upływie zaprogramowanego czasu. Praca taka gwarantuje, że wszystkie rolety zostaną zamknięte i przypadkowy impuls nie odwróci ich ruchu. Jedynie sygnał z przycisku sterowania lokalnego pojedynczej rolety może zatrzymać tę roletę nie przerywając ruchu pozostałych rolet. 
  
 

   Przykładowy schemat połączeń dla układu trzech sterowników rolet pracujących ze wspólnym sterowaniem centralnym (sygnał sterujący: N)
  
 

     Zalecane jest instalowanie jednego sterownika dla jednej rolety, a spowodowane to jest indukcyjnym charakterem obciążenia styku sterownika. Silnik przy starcie pobiera duży prąd, kilkukrotnie większy niż nominalny. Podłączenie dwóch silników do jednego sterownika   z pewnością przeciąży jego styk. Wejścia sterujące mogą być zasilane z przewodu fazowego (L) lub z przewodu neutralnego (N). Należy dokonać wyboru jednej opcji sterowania dla wszystkich wejść. Wszystkie wejścia sterowników pracujących indywidualnie lub w grupie muszą mieć wspólną opcję impulsu sterującego - wszystkie sterowane z jednej fazy, np. tylko z fazy L1; lub wszystkie z N. Podłączenie do wejść  sterujących sterowników różnych faz, np. L1 i L2; lub fazy L i "zera" N może spowodować niewłaściwą pracę układu i doprowadzić do zwarcia elektrycznego w instalacji i zniszczenia sterowników. Podczas montażu sterownika należy zachować szczególną ostrożność. Przy wyborze opcji sterowania z fazy (L) na wejścia sterujące należy podłączyć tą samą fazę, co na zasilanie, np. tylko fazę L1. Do połączenia wejść sterowania z włącznikami wystarczy przewód o przekroju żyły 0,5mm².
    Silnik jest załączany na zaprogramowany przez użytkownika czas, pozwalający na pełne podniesienie lub opuszczenie rolety. Czas w zakresie od 0sek do 10min programujemy za pomocą przycisku umiejscowio-nego na czole sterownika. Sama  czynność jest prosta. Wystarczy nacisnąć i przytrzymać przycisk PROG aż do momentu, gdy LED zielona U zacznie pulsować. Powtórne naciśnięcie przycisku PROG (START) rozpoczyna odmierzanie czasu sygnalizowane szybszym pulsowaniem LED zielonej. Ponowne naciśnięcie przycisku PROG (STOP) zatrzyma i zapamięta odmierzony czas. Tryb programowania zostanie zakończony automatycznie (LED zielona U świeci ciągle). Zaleca się, aby zaprogramowany czas był dłuższy o ok.10sek od    rzeczywistego czasu podno-szenia/opuszczania rolet.
     Impulsowy charakter sterowników pozwala na tworzenie ciekawych układów automatyki domowej pozwalających na samoczynne opuszczanie i podnoszenie rolet. Plan domu ilustruje idee sterowania lokalnego (poszczególne pomieszczenia) oraz centralnego. Poza tym do instalacji sterowania centralnego podłączony jest układ zegara astronomicznego PCZ-524 i przetwornika sygnału  PSI-02, który przetwarza sygnał ciągłego napięcia z zegara na impulsy potrzebne do wysterowania SRT-ów. Układ taki automatycznie może zamykać rolety o zachodzie słońca i otwierać je o wschodzie. Przy zastosowaniu takiego układu nasz dom nie pozostanie „bezbronny”, gdy nie zdążymy wrócić przed zmierzchem. Spokojną głowę mamy również podczas wakacyjnego wypoczynku. Automatyka rolet powoduje, że kwiaty mają dostęp do światła słonecznego za dnia, a w nocy dom jest chroniony. Poza tym codzienne samoczynne podnoszenie i opuszczanie rolet symuluje obecność domowników w domu.
  
 

     Stosując separator sygnału wejściowego SEP-01, który przepuszcza sygnał tylko w jedną stronę możemy tworzyć podgrupy rolet oddzielnie sterowane lub odizolowane od układu centralnego. Na planie domu został pokazany przykład sterowania rolety drzwi balkonowych. STR załączający roletę drzwi jest odseparowany od grupy pozostałych w tym pomieszczeniu. Przyciskiem głównym (przy wejściu do pomieszczenia) możemy załączyć wszystkie rolety, również od drzwi. Ale chcąc wyjść na taras nie musimy podnosić wszystkich, tylko indywidualnie roletę drzwi balkonowych (sygnał z włącznika jest blokowany przez SEP i nie dociera do innych sterowników).
     Opcja pracy ze sterowaniem centralnym daje nam bardzo dużo możliwości. Układ sterowników STR można zastosować w układach z innymi urządzeniami kontrolno sterującymi, a nawet w układach inteligentnego domu. Mając automatyczną stacje pogodową z pomiarem siły wiatru w razie nagłej wichury podany impuls z centralki na wejścia sterowników „wszystkie  w dół” okna natychmiast zostaną automatycznie zasłonięte. Podobnie z wykorzystaniem programowalnego komunikatora GSM, którego wyjście np. przekaźnikowe włączone jest w układ sterowania centralnego.  W nagłych sytuacjach możemy zdalnie kierować roletami wysyłając odpowiednią komendę SMS-em, która uruchomi na wyjściu komunikatora impuls sterujący.
   

Zarządzanie oświetleniem elewacyjnym i ogrodowym

W obecnych czasach coraz więcej osób i rodzin decyduje się na budowę bądź kupno własnego domu. Powody takich decyzji są różnorodne, między innymi zgiełk wielkomiejski, zanieczyszczenie środowiska, chęć bycia bliżej natury czy brak intymności we własnym mieszkaniu.   Nierozłącznym elementem posiadania własnego domu jest jego oświetlenie elewacyjne i równie częste, choć niekonieczne oświetlenie ogrodowe. Oświetlenie to nie tylko umożliwia poruszanie się na zewnątrz po zmroku, ale stanowi także dopełnienie pięknie zaprojektowanego ogrodu eksponując roślinność, ukształtowanie terenu, oczka wodne czy fontanny.   Projektując oświetlenie elewacyjne i ogrodowe często zapominamy o towarzyszącym temu aspektom ekologicznym i ekonomicznym. Nie liczymy ilości dodatkowych odbiorników energii, ich kosztu i dodatkowego zużycia energii. Górę nad tym bierze chęć posiadania wymarzonego domu i ogrodu, miejsca wytchnienia i spotkań poza murami budynku. Towarzyszą temu świadomie, choć z dyskomfortem psychicznym akceptowane wysokie i wciąż rosnące koszty energii elektrycznej. Czy musi tak być?

Czy jesteśmy w stanie w racjonalny sposób zarządzać zużyciem energii potrzebnej do oświetlenia elewacyjnego i ogrodowego nie tracąc na jego użyteczności, a jednocześnie zadbać o środowisko i własny portfel?

Odpowiedzią na postawione pytanie mogą być astronomiczne zegary sterujące firmy F&F.   Zegar astronomiczny służy do włączania i wyłączania oświetlenia zgodnie z dobowymi, astronomicznymi punktami zachodu i wschodu słońca. Krótko mówiąc włącza oświetlenie o zmierzchu i wyłącza je o świcie. Ta funkcja sprawia, że nie musimy pamiętać o włączaniu i wyłączaniu oświetlenia zewnętrznego, dokonuje się ono automatycznie z zachowaniem optymalnego czasu jego uruchamiania. Ta funkcja daje użytkownikowi komfort i optymalizację procesu powodując częściowe obniżenie kosztów eksploatacyjnych.

Znaczące obniżenie kosztów eksploatacyjnych spowodowane jest dodatkowymi funkcjami zegarów: 1. Czasowe punkty włączeń i wyłączeń - użytkownik może dokonać ręcznej korekcji włączania i wyłączania oświetlenia zewnętrznego tzn. może przyspieszyć lub opóźnić włączenie oświetlenia w stosunku do zachodu i wschodu słońca. 2. Przerwa nocna – umożliwia użytkownikowi o ustalonej godzinie wyłączenie oświetlenia zewnętrznego i ponowne jego włączenie o ustalonej godzinie przed wschodem słońca.

Zarządzanie oświetleniem elewacyjnym i ogrodowym

Założenia: 1. Średnioroczny czas włączania oświetlenia elewacyjnego w ciągu doby – 12 h; 2. Średnioroczny czas włączania oświetlenia ogrodowego w ciągu doby - 12 h; 3. Przerwa nocna przy zastosowaniu automatyki zegara astronomicznego – 23.00 – 05.00 – 6 h; 4. Zastosowane źródła światła:    • elewacyjne:       - 8 halogenów 35 W – oprawy umieszczone pod dachem;       - 2 żarówki 40 W – oprawy umieszczone przy wejściu do domu;    • ogrodowe:       - 8 żarówek 40 W – oprawy ogrodowe; 5. Czas pracy źródeł halogenowych – 2000 h; 6. Czas pracy źródeł żarowych – 1 000 h; 7. Koszt zegara astronomicznego jednokanałowego PCZ 525 – 252,54 zł brutto; 8. Koszt zegara astronomicznego dwukanałowego PCZ 526 – 359,55 zł brutto; 9. Koszt halogenów 35 W – 11,81 zł/szt brutto; 10. Koszt źródeł żarowych 40 W – 1,32 zł/szt brutto; 11. Koszt energii elektrycznej – 0,56 zł/kWh brutto.